Reformacja w I Rzeczypospolitej pojawiła się odkąd lat 20. XVI w., atoli jej działanie odkąd początku ograniczał się ledwie aż do wyższych i średnich warstw społecznych, przeważnie w miastach zachodniej i północnej Polski, na Kielecczyźnie, Lubelszczyźnie i na Żmudzi. Lechistan reformacja odkąd początku cierpiała na brak funduszy, koniecznych aż do rozwoju. stanowisko Kościoła katolickiego wobec żadnym pozorem nie była poważnie zagrożona, co ułatwiło działania kontrreformacji i szybką eliminację reformacji, w charakterze liczącego się nurtu przedtem w połowie XVII w. Tym niemniej reformacja przyczyniła się aż do rozkwitu literatury w języku polskim, tudzież ruch braci polskich stworzył do diabła i trochę wybitnych dzieł z dziedziny filozofii religii i nauk społecznych.